Uitgelicht: Jaap ter Haar

Jaap ter Haar Jaap ter Haar

Wie kent ze niet?

Wie kent ze niet? Saskia en Jeroen, Lotje die bij de dierentuin woont, Eelke de boswachterzoon en Boris, de dappere jongen uit Leningrad.

Jaap ter Haar begon met het schrijven voor kinderen toen hij een hoorspelletje over zijn eigen tweeling Saskia en Jeroen instuurde naar de NRCV. Tot zijn schrik vroeg de NCRV meteen of hij voor een jaar wekelijkse afleveringen wilde schrijven. In 1953 werd de eerste aflevering uitgezonden. Hij had nooit voorzien dat de serie zo’n succes zou worden: er kwamen uiteindelijk 120 afleveringen. De echte Saskia en Jeroen werden daardoor overal herkend en hun schoolleven en vriendschappen begonnen eronder te lijden. Daarom stopte Ter Haar de serie, die het begin was van zijn carrière als ‘broodschrijver’, zoals hij dat zelf noemde. Wel publiceerde hij de verhalen in boekvorm en ook hiervan verschenen vele deeltjes. Toen ook de verkoop van de Saskia en Jeroen-boeken als een trein liep, waagde Ter Haar de sprong in het diepe. Hij zegde zijn baan op en begon volledig van de pen te leven.

En er volgden vele boeken. Series over Ernstjan en Snabbeltje, Lotje, Eelke, Tom Boerhave en De zes Falken. Maar ook geschiedenisboeken zoals bijvoorbeeld: De geschiedenis van Noord-Amerika en De geschiedenis van Rusland. Voor De geschiedenis van Noord-Amerika (1959) ontving Ter Haar de Deutscher Jugendbuchpreis. Voor Geschiedenis der Lage Landen, dat in vier delen verscheen (1970-1971), kreeg hij de Nienke van Hichtumprijs. En voor Het wereldje van Beer Ligthart (1973), een boek over een visueel gehandicapte jongen, kreeg hij een Gouden Griffel.

In de jaren dat Jaap ter Haar schreef, drukte hij een duidelijk stempel op de jeugdliteratuur. Hij was een van de auteurs die meewerkte aan de emancipatie van het kinderboek. Hij zorgde ervoor dat kinderboeken serieus genomen werden. De verhalen van Saskia en Jeroen behoorden tot de eerste verhalen waarin dagelijkse belevenissen van gewone kinderen centraal stonden – voor die tijd verschenen er alleen verhaaltjes over kabouters, beren en prinsesjes. Bovendien gaf Ter Haar de historische jeugdroman een ander aanzien. Het werd weer een genre dat de moeite waard was om te lezen. Voor deze wapenfeiten zullen de lezers van nu hem nog steeds dankbaar zijn!

Uitgeverij Ploegsma geeft de verhalen over Saskia en Jeroen en Lotje opnieuw uit. Dit voorjaar zijn net weer verschenen:
Lotje Chimp en Eekie
Lotje krijgt nieuwe vrienden
Saskia en Jeroen Gekke streken
Saskia en Jeroen Kattenkwaad

De échte Saskia en Jeroen De échte Saskia en Jeroen