Nieuws over De kinderkaravaan




Nieuws over 'De kinderkaravaan'

Het beroemde jeugdboek ‘De Kinderkaravaan’ dat An Rutgers van der Loeff in 1949 schreef en waarvan tot nu toe 500 duizend exemplaren zijn verkocht, is tóch niet waar gebeurd, zoals altijd op het boek stond vermeld. Het verhaal draait om de historische gebeurtenis van zeven weeskinderen die in 1844 moederziel alleen door de wildernis van Noord-Amerika trekken maar die geschiedenis blijkt niet te kloppen. Journalist Imco Lanting legt in een artikel, dat vandaag in het Nederlands Dagblad verschijnt, uit hoe dit verzonnen verhaal bijna honderd jaar lang als ‘waargebeurd’ te boek kon staan. ‘De Kinderkaravaan’, dat wordt gezien als een klassieker uit de jeugdliteratuur, is in achttien talen vertaald en er zijn momenteel plannen om het te verfilmen.

In eerste instantie was het de bedoeling van Imco Lanting om in opdracht van het Nederlands Dagblad een historische reisreportage over ‘De Kinderkaravaan’ te schrijven. Tijdens zijn tocht door Noord-Amerika stuitte hij op bronnen die het verhaal over de zeven weeskinderen, zoals verteld door An Rutgers van der Loeff, tegenspraken en besloot zich hierop te focussen.

Lanting: “Ik was, net als alle lezers die dit geweldige boek kennen, ervan overtuigd dat de kern ervan historisch klopte, simpelweg omdat zowel het voorwoord als de flaptekst hiervan melding maken. Letterlijk met het boek in mijn rugtas heb ik de route die deze kinderen hebben gelopen, gevolgd. Toen ik het eindpunt van de kinderen had bereikt, de Whitman Mission in de staat Washington, kreeg ik te horen dat het verhaal compleet anders in elkaar zat en dat de kinderen nooit alleen zijn geweest. De afstammelingen van deze Sager-kinderen, zoals ze ook wel worden genoemd, bleken al decennia lang tegen de verkeerde weergave van hun familiegeschiedenis te protesteren, waaronder die in ‘De Kinderkaravaan’. Dat fascineerde me.”

In het archief van Rutgers van der Loeff vond Lanting onder meer een brief uit 1965, waarin de schrijfster reageert op een protestbrief van de kleindochter van één van de Sager-kinderen. Daarin bekent Rutgers van der Loeff dat ze, toen ‘De Kinderkaravaan’ allang een succes was, er in een Londense bibliotheek achter kwam dat het verhaal niet de waarheid vertolkte. Waarom het boek na 1965 het stempel ‘waargebeurd’ bleef dragen, verbaast ook uitgever Martine Schaap van uitgeverij Ploegsma. “Ik sta sinds 2002 aan het roer bij Ploegsma dus ik weet niet exact hoe het indertijd is gegaan. Maar dat het artikel van Lanting intrigerende gegevens bevat, is duidelijk. Het stuk geeft heel helder weer hoe een verzonnen verhaal zich via diverse media als waargebeurd in het collectieve geheugen kan nestelen. De kinderkaravaan is in 1949 is geschreven op grond van een krantenartikel, dat toen alom voor waar werd aangenomen. Historische fictie, zouden we het nu noemen. Met de kennis die we nu hebben zou je eerder de term ‘geïnspireerd op’ gebruiken. Het ‘echt gebeurd’ zullen we bij de eerstvolgende druk dan ook uit de omslagtekst verwijderen. Maar dat doet aan deze spannende, meeslepende klassieker niets af. “